Cập nhật mới nhất về chính sách thuế đối ứng của Mỹ

Thị trường logistics toàn cầu đang trải qua những biến động mạnh mẽ sau khi Tổng thống Trump ký sắc lệnh áp thuế đối ứng đối với một số quốc gia, trong đó có Việt Nam. Theo thông tin mới nhất, mức thuế đối ứng lên tới 46% sẽ được áp dụng đối với nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Vậy nguyên nhân nào để Mỹ quyết định áp mức thuế này lên hàng hóa của chúng ta ?

Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ 6 của Mỹ với kim ngạch thương mại song phương đạt hơn 113 tỷ USD trong năm gần đây. Thâm hụt thương mại của Mỹ với Việt Nam đạt khoảng 90 tỷ USD, là một trong những lý do chính dẫn đến việc áp thuế. Sắc lệnh thuế này được đưa ra theo quan điểm của Tổng thống Trump về sự mất cân đối trong quan hệ thương mại quốc tế. Theo ông, Mỹ đang chịu bất lợi khi các nước đối tác áp thuế suất cao với sản phẩm xuất khẩu từ Mỹ, trong khi Mỹ lại cho phép hàng nhập khẩu với mức thuế thấp hơn đáng kể. Biện pháp áp thuế đối ứng 46% được xem như một cơ chế nhằm thiết lập lại sự công bằng trong giao thương quốc tế, buộc các đối tác phải điều chỉnh chính sách thuế quan của họ hoặc chấp nhận hậu quả tương đương. Đây là một phần trong chính sách "Nước Mỹ trên hết" nhằm bảo vệ sản xuất trong nước của chính quyền mới.

Trong bối cảnh này, ngành air logistics Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức chưa từng có, đòi hỏi sự thích ứng nhanh chóng từ các doanh nghiệp và chính sách hỗ trợ kịp thời từ Chính phủ.

Nội dung chính sách thuế đối ứng của Mỹ

• Thuế suất áp cho hầu hết mọi loại hàng hóa nhập khẩu
• Từ ngày 2025/04/05: áp thuế bổ sung (10%) cho mọi hàng hóa (trừ hàng đang vận chuyển trước thời điểm này)
• Từ ngày 2025/04/09: áp thuế đối ứng chính thức cho các quốc gia theo mức thuế cụ thể được công bố (https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2025/04/Annex-I.pdf)
• Các hàng hóa sau đây theo quy định của lệnh này, phù hợp với luật pháp, sẽ không phải chịu mức thuế theo giá trị theo lệnh này (https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2025/04/Annex-II.pdf)
• Thuế suất được quy định trong lệnh này chỉ áp dụng cho phần giá trị không xuất xứ từ Mỹ của một mặt hàng liên quan, với điều kiện ít nhất 20 phần trăm giá trị có xuất xứ từ Mỹ
• Nếu bất kỳ đối tác thương mại nào trả đũa Mỹ đối với hành động này thông qua việc áp thuế nhập khẩu đối với hàng xuất khẩu của Mỹ hoặc các biện pháp khác, Mỹ có thể điều chỉnh tăng mức hoặc mở rộng phạm vi các loại thuế được áp dụng theo sắc lệnh này.
• Nếu bất kỳ đối tác thương mại nào thực hiện các bước quan trọng để khắc phục các thỏa thuận thương mại và điều chỉnh phù hợp với Mỹ về các vấn đề kinh tế và an ninh quốc gia, Mỹ có thể điều chỉnh giảm mức hoặc hạn chế phạm vi các loại thuế được áp dụng theo sắc lệnh này.

Tác động của thuế đối ứng đến ngành air logistics Việt Nam

Chi phí vận chuyển hàng không tăng cao

Thuế đối ứng trực tiếp làm tăng chi phí xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Mỹ. Đối với vận tải hàng không - vốn đã có chi phí cao hơn so với các phương thức vận tải khác - việc phải gánh thêm thuế quan khiến giá thành sản phẩm tăng mạnh. Điều này làm giảm khả năng cạnh tranh của hàng Việt Nam trên thị trường Mỹ, đặc biệt là các mặt hàng có giá trị cao thường được vận chuyển bằng đường hàng không như điện tử, dệt may cao cấp để đảm bảo chất lượng hàng hóa cũng như lịch trình sản xuất, gia công.

Suy giảm lượng hàng hóa xuất khẩu qua đường hàng không

Khi chi phí tăng, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu buộc phải cân nhắc lại phương thức vận chuyển hoặc giảm khối lượng xuất khẩu. Theo số liệu thống kê từ các doanh nghiệp logistics, lượng hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không sang Mỹ sẽ giảm đáng kể sau khi thuế đối ứng được áp dụng. Ngoài ra các đối thủ như Ấn Độ (thuế 26%), Trung Quốc (34%), hay Thái Lan (37%) chịu mức thuế thấp hơn, khiến hàng hóa Việt Nam mất lợi thế cạnh tranh. Do đó, các đơn hàng xuất khẩu sang Mỹ có thể chứng kiến sự sụt giảm lớn về số lượng, kéo theo đó là sự thâm hụt trong hoạt động vận tải hàng không

Gián đoạn chuỗi cung ứng

Việc thay đổi đột ngột trong chính sách thuế quan đã gây ra sự gián đoạn trong chuỗi cung ứng quốc tế. Các nhà xuất khẩu Việt Nam phải đối mặt với việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng, tìm kiếm thị trường mới hoặc điều chỉnh phương thức vận chuyển. Điều này gây ra sự chậm trễ trong quá trình giao hàng, ảnh hưởng đến uy tín và khả năng đáp ứng đơn hàng của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp FDI (như Intel, HP) sản xuất hàng điện tử tại Việt Nam – vốn phụ thuộc nhiều vào vận tải hàng không – có thể chuyển một phần sản xuất sang các nước chịu thuế thấp hơn (Ấn Độ, Indonesia). Điều này làm giảm nhu cầu vận chuyển hàng không từ Việt Nam sang Mỹ

Tác động đến lợi nhuận của các doanh nghiệp logistics

Khi lượng hàng vận chuyển giảm, các doanh nghiệp logistics hàng không đối mặt với tình trạng doanh thu sụt giảm trong khi chi phí cố định vẫn duy trì ở mức cao. Đặc biệt, các doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp nhiều khó khăn hơn trong việc duy trì hoạt động do không có đủ nguồn lực tài chính để chống đỡ trong thời gian dài. Bên cạnh đó ngành logistics hàng không còn hỗ trợ vận chuyển nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu từ các nước khác (như Trung Quốc, Hàn Quốc…) nhằm gia công, lắp ráp trước khi tái xuất khẩu. Thuế đối ứng có thể làm tăng chi phí đầu vào, từ đó ảnh hưởng đến lớn tới doanh thu và năng lực hoạt động của các doanh nghiệp.

Đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu ngành logistics

Áp lực từ thuế đối ứng đang buộc ngành logistics hàng không phải tái cơ cấu nhanh chóng. Các công ty lớn đang tăng cường mua lại, sáp nhập để tạo lợi thế quy mô và giảm chi phí vận hành. Xu hướng này đang dẫn đến sự thay đổi cơ bản trong cấu trúc thị trường logistics hàng không Việt Nam, với khả năng hình thành một số ít công ty lớn thống lĩnh thị trường.

Chuyển dịch phương thức vận chuyển

Nhiều mặt hàng trước đây được vận chuyển bằng đường hàng không nay đang chuyển sang vận tải biển để giảm chi phí. Điều này tạo ra thách thức lớn đối với các công ty chuyên về air logistics, đồng thời tạo áp lực lên hệ thống logistics đường biển vốn đã quá tải. Thời gian vận chuyển kéo dài hơn cũng ảnh hưởng đến các ngành hàng có tính thời vụ cao hoặc chu kỳ sản phẩm ngắn.

Ngành Air Logistics sẽ ra sao ?

Thuế đối ứng đã và đang tạo ra những thách thức chưa từng có cho ngành air logistics Việt Nam, đòi hỏi sự thích ứng nhanh chóng từ các doanh nghiệp trong ngành. Tuy nhiên, mỗi thách thức đều mang đến những cơ hội mới cho sự phát triển và đổi mới.

Trong bối cảnh hiện tại, câu hỏi đặt ra là liệu ngành air logistics Việt Nam có thể chuyển hóa áp lực thành động lực để chuyển đổi và nâng cao năng lực cạnh tranh không? Liệu đây có phải là cơ hội để các doanh nghiệp logistics Việt Nam tái cấu trúc mô hình kinh doanh, đầu tư mạnh mẽ hơn vào công nghệ và mở rộng thị trường sang các khu vực ít chịu ảnh hưởng từ các rào cản thương mại?

Những câu hỏi này sẽ được trả lời trong thời gian tới, khi ngành air logistics Việt Nam tiếp tục điều chỉnh và thích nghi với thực tế mới của thương mại toàn cầu. Điều chắc chắn là, việc xây dựng một ngành logistics hàng không linh hoạt, hiệu quả và có khả năng chống chịu với các cú sốc bên ngoài sẽ là yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của hoạt động xuất nhập khẩu Việt Nam trong tương lai.